Ból kolana lub pięty u młodych sportowców (np. Osgood-Schlatter, Sever) nie zawsze jest “tylko przejściowy” i u części osób może utrzymywać się długo albo wracać. Mimo to w praktyce wciąż często słyszy się zalecenie: „poczekać, aż samo minie” albo „na jakiś czas całkiem przestać trenować”. To bywa frustrujące dla dziecka i rodziny, a przede wszystkim nie daje jasnej odpowiedzi, co naprawdę pomaga.

brakuje dobrze zaprojektowanych badan, które porównują skuteczne, bezpieczne metody leczenia zachowawczego w tej grupie młodzieży. Dlatego chcemy sprawdzić, czy laserowa fotobiomodulacja (LLLT) – metoda bezbolesna i nieinwazyjna – może zmniejszać ból i poprawiać funkcję, gdy jest stosowana jako wsparcie standardowego postępowania.

Chcemy lepiej opisać ten problem i sprawdzić, czy da się poprawić efekty postępowania dzięki:

  • lepszej ocenie funkcji i obciążeń

  • obiektywnej ocenie w USG

  • analizom laboratoryjnym, które mogą pomóc zrozumieć procesy towarzyszące bólowi

  • ocenie potencjalnego wsparcia leczenia przez fotobiomodulację (LLLT)

Chcemy wreszcie zrozumieć oraz mieć konkretne, mierzalne dowody, co pomaga młodym sportowcom wrócić do aktywności bez niepotrzebnego “czekania”.

Co to daje rodzicom i młodym sportowcom?

Chcemy:

  • Opisać, jak wygląda funkcja, objawy i obraz USG u młodych sportowców z bólem kolana/pięty.

  • Sprawdzić zależności między objawami, funkcją, USG i wybranymi markerami laboratoryjnymi.

  • Ocenić, czy LLLT (w porównaniu z zabiegiem pozorowanym) wpływa na ból i funkcję w krótkim okresie.

Co jest celem projektu?

  • uporządkowaną ocenę problemu (funkcja + USG + omówienie)

  • plan postępowania i jasne zalecenia treningowe

  • wkład w badania, które mogą przełożyć się na lepsze rekomendacje dla młodych sportowcó

OPIS I CEL PROJEKTÓW

1) Ocena stężenia biomarkerów stanu zapalnego, obrotu tkanek (chrząstka/kość) oraz gospodarki mineralnej pomiędzy grupą LEAP (Osgood-Schlatter + Sever) a zdrową, dopasowaną grupą kontrolną

W ramach Projektu zostanie od Państwa dziecka pobrane 5 ml krwi żylnej. Materiał ten zostanie użyty do badań laboratoryjnych (m.in. morfologia krwi, CRP, witamina D, markery obrotu kostnego i chrząstki).

Celem analiz jest lepsze zrozumienie mechanizmów schorzenia Osgood-Schlatter i Sever oraz opracowanie skuteczniejszych metod diagnostyki i terapii.

2) „Wpływ laserowej fotobiomodulacji na parametry biochemiczne, ultrasonograficzne i funkcjonalne u młodych pacjentów ze schorzeniem Osgood-Schlatter i Sever"

Celem Projektu jest ocena, czy zabiegi laserowej fotobiomodulacji (LLLT) mogą poprawić funkcję narządu ruchu i zmniejszyć ból u młodych sportowców ze schorzeniami apofiz kończyn dolnych. W trakcie Projektu analizowane będą także parametry ultrasonograficzne i biochemiczne (markery obrotu kostnego, metabolizmu chrząstki i stanu zapalnego).

NAUKOWE UZASADNIENIE PODJĘCIA BADANIA

Dowody naukowe wskazują, że nie można traktować LEAP jako schorzeń tzw. “przemijających” (podejście wyczekujące “wait and see”) (Rathleff et al. 2020; Caine, Nguyen, and Grady 2024), jednakże wciąż 25% praktyków stosuje to podejście (Lyng i wsp. 2020). Co więcej najnowsze badania (Krommes et al. 2025) wykazały, iż osoby dorosłe z przebytym w przeszłości Osgood-Schlatter wykazują znacznie niższy stan zdrowia kolan i wyższe ryzyko rozwoju "kolana skoczka" (tendinopatii ścięgna rzepki). Dostępne niskiej jakości metodologicznej badania opisują metody leczenia konserwatywnego, takie jak edukacja w zakresie monitorowania bólu i obciążeń fizycznych, odpoczynek, leki przeciwzapalne, okłady z lodu, ćwiczenia rozciągające i wzmacniające (Caine, Nguyen, and Grady 2024; Rodrigues et al. 2025; Krommes et al. 2025). Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, sugeruje się zabieg chirurgiczny, natomiast jest to rzadka rekomendacja ze względu na wiek i proces wzrostu pacjentów (Caine, Nguyen, and Grady 2024). Ze względu na często zalecane leczenie polegające na „oczekiwaniu” i zaprzestaniu wszelkiej aktywności sportowej wielu młodych pacjentów może odczuwać frustrację z powodu bólu i ograniczenia funkcji i próbować radzić sobie z nim samodzielnie (Caine, Nguyen, and Grady 2024). Obecnie nie istnieje w literaturze naukowej randomizowane badanie kontrolowane leczenia konserwatywnego.

Dotychczasowe możliwości leczenia LEAP są ukierunkowane głównie na objawy (ból, wrażliwość,). Istnieje potrzeba poszukiwania nowych, skutecznych i bezpiecznych metod postępowania. Zabieg laserem niskiej mocy (Low-level laser treatment - LLLT) jest nieinwazyjną, bezpieczną i bezbolesną metodą (Berni et al. 2023; Naruseviciute and Kubilius 2020; Rayegani et al. 2017). LLLT może potencjalnie pozytywnie oddziaływać na mechanizmy takie jak funkcja mitochondriów, stres oksydacyjny i stan zapalny, prowadząc tym samym do lepszych wyników funkcjonalnych (Naterstad et al. 2022; Berni et al. 2023). Metaanaliza z 2022 roku wykazała, że LLLT znacznie zmniejsza ból i dysfunkcję ruhcu w przypadku tendinopatii i zapalenia powięzi podeszwowej, a mając na uwadze podobieństwa w przebiegu, lokalizacji tkanek może sugerować potencjalne korzyści również w przypadku pacjentów z LEAP (Naterstad et al. 2022). Ponadto wykazano, że LLLT zmniejsza ekspresję cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8 i IL-18), jednocześnie zwiększając reakcje przeciwzapalne (Berni i wsp. 2023). Dowody z badań nad tendinopatią podkreślają również jej działanie przeciwzapalne poprzez zmniejszenie PGE2, TNF-α i IL-6, które mogą mieć znaczenie w patologii LEAP (Berni et al. 2023). Obecnie brakuje dowodów dotyczących skuteczności i optymalnej dawki LLLT w LEAP, co niniejszy projekt ma na celu ustalenie. Poprzez śledzenie markerów stanu zapalnego i obrotu kostnego, nasz projekt będzie próbował ocenić zmiany biochemiczne z wynikami klinicznymi i funkcjonalnymi, zapewniając solidne, wymierne dowody skuteczności LLLT.

W projekcie przyjęto podejście wielodomenowe: (1) obiektywna charakterystyka procesów biologicznych w oparciu o panel biomarkerów obrotu chrząstki, kości i stanu zapalnego, (2) ocena zmian w badaniu ultrasonograficznym apofizy, oraz (3) ocena bólu i funkcji. Dodatkowo pilotażowo oceniany jest wpływ fotobiomodulacji laserowej (LLLT) jako potencjalnej metody wspomagającej postępowanie zachowawcze u młodych sportowców z LEAP.